Γυμνά σώματα κατακερματισμένης ασάφειας

Έκθεση φωτογραφίας του Γεράσιμου Ρήγα, στην γκαλερί Σκουφά

 

 

 

Με επίκεντρο το γυμνό γυναικείο σώμα, που, με ευρυγώνιο φακό και σε κοντινή απόσταση, το ανασυνθέτει, παρουσιάζοντάς το κατακερματισμένο, παραμορφωμένο και ασαφές, ο Γεράσιμος Ρήγας παρουσιάζει την πρώτη του ατομική έκθεση φωτογραφίας, «0.7 to infinity», η οποία εγκαινιάζεται στην γκαλερί Σκουφά (Σκουφά 4), την Πέμπτη 23 Μαρτίου, στις 7.30 το απόγευμα.

Στην έκθεση – που θα διαρκέσει έως τις 10 Απριλίου – ο Γεράσιμος Ρήγας, ο οποίος σπούδασε σκηνοθεσία, ιστορία κινηματογράφου και φωτογραφία στο Πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϊ στην Καλιφόρνια και έχει σκηνοθετήσει τέσσερα ντοκιμαντέρ, παρουσιάζει φωτογραφικά έργα, με θέμα το γυμνό, επιλεγμένα από τη συνολική  του δουλειά των τελευταίων επτά ετών.

Με φόντο τις Κυκλάδες, στα έργα του, το σώμα αποδίδεται ως γεωμετρική φόρμα, αλληλένδετο με το κυκλαδικό τοπίο που παραμένει αναλλοίωτο στον χρόνο. Η ασυμμετρία του εκάστοτε σώματος οδηγεί τον θεατή, μέσα από την αφαίρεση, στην ταύτιση. Επιπλέον, αναθεωρείται η σχέση του σώματος με το περιβάλλον, ενώ, ταυτόχρονα, επαναπροσδιορίζεται η αισθητική του ερωτικού. Υπό την επιμέλεια του Ηλία Κοσίντα, συν – δημιουργούν στον σκοτεινό θάλαμο, και η αρχική ενστικτώδης σύνθεση μετατρέπεται σε κάτι άλλο, μέσα από τη ματιά της κάμερας και τη μετέπειτα επεξεργασία, καταργώντας, τελικά, τα όρια ανάμεσα στο σώμα και το τοπίο.

«Ως ένα ιερό και, συγχρόνως, αισθησιακό τοπίο»

Η Καθηγήτρια κινηματογράφου και σκηνοθέτις Εύα Στεφανή, στον πρόλογο του λευκώματος της έκθεσης, σημειώνει: «“Βλέπω σημαίνει κλείνω τα μάτια” (Wols). Ο Man Ray, o Steiglitz, o Blumenfeld είναι μερικοί μόνο από τους καλλιτέχνες, που φωτογράφησαν το γυμνό γυναικείο σώμα ως ένα ιερό και, συγχρόνως, αισθησιακό τοπίο. Ακολουθώντας μία τέτοια παράδοση στην απεικόνιση του γυμνού, ο Γεράσιμος Ρήγας δημιουργεί έναν κόσμο, όπου η γυναικεία μορφή είναι αναπόσπαστα δεμένη με την ιερότητα της φύσης. Οι γυμνές γυναίκες του, όπως τις “τρώει” το κυκλαδίτικο φως, απέχουν πολύ από αντίστοιχες ελληνικές φωτογραφικές αναπαραστάσεις του γυναικείου σώματος.

Στις φωτογραφίες του, δεν υπάρχει ίχνος ηδονοβλεπτικού βλέμματος, αλλά ούτε και μία προσπάθεια εξωραϊσμού του γυναικείου σώματος. Ο φωτογράφος βλέπει τις γυναίκες σαν γλυπτά, αναπόσπαστα από τον γεωγραφικό χώρο που τα γέννησε, τις Κυκλάδες. Τα όρια μεταξύ σώματος και περιβάλλοντος χώρου είναι δυσδιάκριτα. Δεν ξέρει κανείς αν βλέπει σώμα ή βράχο, τοπίο ή κορμί. Το στήθος μιας γυναίκας είναι ένας κρατήρας, τα μαλλιά της ένας θάμνος που τον φυσάει βίαια ο αέρας, η πλάτη της μία άγονη πλαγιά.

Αντί για ένα “κοινωνικό σώμα”, επιθυμεί να ερευνήσει το αρχετυπικό γυναικείο σώμα, να ανιχνεύσει την πρωτογενή του μορφή. Για αυτό και εμμένει στις ευθείες και τις καμπύλες του, που πότε το ενώνουν με το τοπίο και πότε το χωρίζουν από αυτό. Το εκτυφλωτικό φως, που διαλύει τα όρια του σώματος καίγοντάς το, εναλλάσσεται με βαθιές σκιές, που το καλύπτουν και δημιουργούν έναν ανοίκειο τόπο.

 

Ο Edward Weston λέει: “Να φωτογραφίζεις έναν βράχο είναι να τον κάνεις να μοιάζει με βράχο και κάτι ακόμα”. Αυτή η φαινομενικά απλή φράση συμπυκνώνει για μένα την ουσία της φωτογραφικής τέχνης. Αυτό το “κάτι ακόμα”, που εκφράζει την υπέρβαση από το πραγματικό, επιτυγχάνεται στην περίπτωση του Γεράσιμου Ρήγα, μέσω της εγγύτητας με τους ανθρώπους που φωτογραφίζει και μέσω της αφαίρεσης. Αυτά τα δύο στοιχεία δεν είναι πρωτόγνωρα στο έργο του. Από την πρώτη του ταινία μεγάλου μήκους, τον “Πάρβα, Άγονη γραμμή”, χρησιμοποίησε ως φορμαλιστικό στοιχείο τον συνδυασμό εγγύτητας και αφαίρεσης, αφήνοντας τα πράγματα να υπαινίσσονται, αντί να κατονομάζονται. Υπό μία έννοια, τόσο οι φωτογραφίες, όσο και τα ντοκιμαντέρ του Γεράσιμου Ρήγα μπορεί κανείς να τα αντιληφθεί ως γλυπτά, που, από τη μία, πατάνε στον ρεαλισμό και, από την άλλη, τον υπερβαίνουν. Το φωτογραφικό και κινηματογραφικό του έργο έχει μία σπάνια διαύγεια και ευγένεια. Η ευεργετική δύναμη της δουλειάς του είναι βραδυφλεγής και διαρκής. Στα χέρια του, το εφήμερο, το οικείο και το ευτελές μεταμορφώνεται σε πνευματικό γεγονός».

 

ΠληροφορίεςΓκαλερί Σκουφά: Σκουφά 4 – Κολωνάκι, τηλ.: 210 3643025 και 210 3603541. Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα, Τετάρτη και Σάββατο: 10:00 – 15:30, Τρίτη, Πέμπτη και Παρασκευή: 10:00 – 15:30 και 17:30 – 21:00.